Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 2
Bujnicki Kazimierz
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 2 - strona 1
" liwym trafem dochrapawszy się majątku , chcieliby imponować sąsiadom posiadającym rodowe od prapradziadów dobra, zamiast coby, jako nowicjusze w obywatelstwie, starać się mieli o łaskę godniejszych od siebie. Dysputa stawała się coraz żwawszą i skończyłaby się bez wątpienia..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 2 - strona 2
" siadł z powozu i poszedł nieść pomoc słabemu, a że miał przy sobie podróżne puzderko z winem i niektóremi kordjałami, udało mu się wrócić nieszczęśliwemu utraconą przytomność. Był to człek trzydziestoletni, a szlachetne rysy jego oblicza, wskazywały, pomimo ubogiej..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 2 - strona 3
" bym bez względu na jego niemoc, miał go zostawić tu w zupełnem opuszczeniu. Chciej powiedzieć dokąd dążysz, abym mógł ci służyć moim powozem.— Chory chciał się jeszcze opierać, ale mu sługa mówić nie dozwolił, tak się wręcz do Miłaszewicza odzywając: — E, prosę..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 2 - strona 4
" była, że chory kołatany podskakiwaniem powozu, blizkim był znowu zemdlenia. Na szczęście znaleźli w karczmie osobny , dość wygodny pokoik z łóżkiem, i można było w nim umieścić słabego. Owóż pań Rafał znalazł się znowu w kłopocie, nie miał bowiem serca porzucić..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 2 - strona 5
" Nie mogąc nic dokazać z panem, obrócił się Miłaszewicz do sługi, i wziąwszy go na stronę, probował dowiedzieć się odeń o nazwisku nieznajomego i o przyczynie nieszczęśliwego ich obu położenia.— Wierzaj bracie — rzekł doń rzecz zagaiwszy:— że nie dla dogodzenia próżnej..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 2 - strona 6
" nam powiodło: obaśmy wpadli w niewolę, on raniony a ja zdrów ciałem, alebym wolał mieć we łbie kulę, jak na rękach powrozy i jesce widzieć mego porucnika jeńcem. — Teraz jesteście już wolni ? — A nie inacej. Najłaskawsy Monarcha, niech mu Bóg da scęśliwe panowanie , co..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 2 - strona 7
" sobą owego porucznika, i według możności stać się dlań użytecznym. Wyprawiwszy zatem posłańca do Oszmiany, oświadczył porucznikowi, że go bez ceremonji zawieźć chce do swojego domu, gdzie i pomoc lekarską i lepsze niż w tej karczmie , znajdzie wygody , a gdy się ten jeszcze mu..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 2 - strona 8
" żadnem grozić niebezpieczeństwem. Sprowadzony z Trok lekarz, obiecywał niebawem wrócić pacjenta do zupełnego zdrowia. Pani Marta skrzywiła się, gdy przyszło umieścić chorego w jedynym ich gościnnym pokoju, lecz p. Rafał jej powiedział, że większa się należy gościnność..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 2 - strona 9
" — Tak jest z Nowogródzkiego szanowny panie. Znany ci więc jest nasz dóm? — O, i bardzo! Miałem szczęście być znanym osobiście przezacnemu ś. p. rodzicowi pańskiemu a kilku blizkich moich krewnych koleją służyło na dworze tego pana. O! jakże się cieszę, jakże dziękuję..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 2 - strona 10
" — Prawda — odrzekł Dziarczyński — ale też nie mniej boli odbierać dobrodziejstwa a nie módz się wypłacić wzajemnemi. Taki dług leży na sercu kamieniem. — Chciałżebyś panie, zdejmując z serca twego ten ciężar, pozbawić człowieka, co się dla ciebie poświęca, wielkiej..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 2 - strona 11
" nem się może komu wyda, że od nie poznał Agaty , ani też ona jego , lecz się to tłómaczy tem, że oni się w domu Łapcewicza widzieli ze sobą śród nocy i to bardzo krótko; nadto jeszcze , że on podówczas miał postać hurłaka, ona zaś była chuda, blada i licho odziana ; na..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 2 - strona 12
" ski Boga pses kozyry, ale co drugą razą dałze mi się ten las we znaki! Byłem jus w połowie blizko drogi, as tu ranie noc nagnała: patsę! psede mną stoi wioska, i to nie mała, myslę więc, tu się znajdzie nocleg, bo rozbojniki kryją się ino po małych tylko siołkach zimą, a w..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 2 - strona 13
" stur, com był go w sieniach zostawił, i rusyłem do łazienki. Wlezę tam, oho! chłodna nikiej piwnica , ani iskierki w piecyku i zle w niej pachnie. Widzę nie pseliwki, ludzkie to jatki nic drugiego, tsa się bronić lub zginąć! Wyjzę bes okienko, as tu dybie z chaty tenze chłop z..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 2 - strona 14
" dzwi: mój gospodas podniósł się z ławy, cichutko idzie do mnie na palcach i uchwyciwsy mię za ramię wiedzie do kąta i sepce mi do ucha.— Tu jest jama , wliż w nię powoli ; nie głęboka i słomą wyścielona; siedź tam cicho — Cozem miał robić? lizę tedy po omacku w ten dół i..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 2 - strona 15
" — A długoz potem było między nami gadania, bom musiał im opowiedać, jakim sposobem wpadłem w ręce tym bezboznikom i jakem się uratował z pomocą mego kostura. Oni się więc dziwować, a stary mówi:— Dyć to jus nie zarty, kiedyście ubili samego ich hersta Kiryłę. Biada mnie i..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 2 - strona 16
" słuzywszy 25 lat, dostał dymissję i wrócił do swej wioski, gdzie nikogo jus ze swoich nie nalazł. Stazy powymierali, a młodzi puścili się na hultajstwo, i pomalu całe to sioło zaludniło się złodziejami, ba! i rozbojnikami. Trudne pseto ma tam nie borak zycie, ale zal mu było..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 2 - strona 17
" VI. NOWY W DOMU MIŁASZEWICZA WYPADEK. Łatwo można sobie wyobrazić błogość, jaką się teraz poił Dziarczyński, kiedy po kilkoletniej niewoli , widział już siebie swobodnym, i oddychał powietrzem ojczystej swej krainy, gdy niedostatkiem trudami i chorobą zwątlone..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 2 - strona 18
" postanowienie. To też kiedy się był dowiedział, że dobra jego zostały skonfiskowane, wnet ją listem od danego uwolnił słowa, na co mu ona żadnej nie dała odpowiedzi, a być takoż mogło, iż ten list rąk jej nie doszedł. Cożkolwiek bądź, osądził już rzecz tę za skończoną,..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 2 - strona 19
" p. Rafał zwyczajem swoim zajechał prosto na Antokol do przyjaciela swego Dybalewicza, któryby mu nie przebaczył, gdyby nie w jego domu stanął gospodą. Dziarczyński byłby się od tego wymówił; lecz gościnny właściciel dworka mówić mu o tem nie dał, poczytując sobie za chlubę i..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 2 - strona 20
" w rękach mnicha, pożal się Boze! Dwa tysiące złotych, jakem katolik ! — U jakiegoż to mnicha? mów, jak się to stało ? — A tak się stało, zem ja 2000 złotych dał do schowania franciskańskiemu gwardjanowi, az on łońskiego roku umarł nagłą śmiercią z apopieksyi. Kiedyśmy..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 2 - strona 21
" no. — Oto co powiedział nowy gwardjan a myśmy pośli nikiej. mydło zjedli. Cięska Boza kara nad nami, ze juz tera nie dać sobie rady!— I biedny Maciej znowu dużemi krokami mierzył dziedziniec, bijąc się pięściami w głowę, a p. Rafał wielce nowem tem nieszczęściem..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 2 - strona 22
" przyjęcia choćby najmniejszego datku. Dziarczyński usiłował na próżno krzepie w sobie upadającego ducha. Cios ten ostatni prześladującej go fortuny, tem był dlań boleśniejszy , iż mu odjął wszelką nadzieję wstąpienia znowu w szeregi bratnie, a skazywał go w samej sile..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 2 - strona 23
" Bez widocznej chęci podobania się, umiała atoli podobać się, bez sadzenia się na dowcip okazowała się w potrzebie dowcipną, ale bez cienia najmniejszej nawet złostki; dobroć przebijała się w każdym prawie jej słowie i czynie. Słuchała z uwagą, odpowiadała trafnie, mówiła..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 2 - strona 24
" konieczności, acz ze dwóch przeciwnych wypływającej powodów. P. Rafał tym czasem nie mogąc się oprzeć naleganiu Dziarczyńskiego , aby go zajął jaką robotą, poruczył mu kontrolę ekonomicznyeh rejestrów i rachunków w obu swoich folwarkach, wyznaczając gwoli jego żądaniu..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 2 - strona 25
" — Nie zostawiłeś-li pan pieniędzy w potajemnikach swojego bióra? —zapytał p. Rafał. — Zostawiłem, i nie małe. Siedem tysięcy czerwonych złotych. — A Komisarz pański nie zwał się-li Bonawentura Łapcewicz ? — Tak tak, nie inaczej. — I pan poruczyłeś tę summę..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 2 - strona 26
" posiadłości. Obliczał więc wartość obu folwarków i znalazł, że w razie tylko pomyślnej przedaży, okroiłaby się sumka, wystarczająca na zadzierżawienie jakiej majętności. Z dziedzica więc dwóch wiosek, mógł się jedynie spodziewać zostać dzierżawcą jednej. Większą..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 2 - strona 27
" z uwielbieniem w ukochanym ojcu święte poddanie się wyrokowi Nieba; rzekła rzucając się mu na szyję: — O, mój najdroższy tatunieczku!jakżem szczęsliwa, jak dumna z tego, żem twoją córką! Przy twym boku żadna mię niepomyślność ustraszyć nie zdoła. Pragnę cię..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 2 - strona 28
" cemi się wewnątrz nich gospodarskiemi sprzętami i zasobami. Po takowym przeglądzie wyszli na pole, okrywające się już bujną wiosenną zielenią zbóż młodych , dalej na ugór, na którym pasło się piękne i liczne stado bydła. Pan Rafał zwracał uwagę młodego człeka na każdy..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 2 - strona 29
" — Podobny żart niegodnym byłby nas obu, — odrzekł p. Rafał poważnie. — To com powiedział jest prawdą: wszystko co tu pan w koło siebie widzisz, jest twoją własnością. Nie tylko bowiem tę wieś, ale i tamtą w której mieszkam, kupiłem za twoje panie pieniądze. — Gdy zaś..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 2 - strona 30
" ślą, żebym w uniesieniu radości miał zapomnieć o tem, do czego mię nie już tylko wdzięczność ale honor mój i samo nareszcie prawo, najmocniej obowiązuje. Szczęśliwym trafem odkryłeś skarb, co był tak dobrze jak w ziemi zakopany, słuszna rzecz zatem, żeby po znalezieniu..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 2 - strona 31
" cia ich na mą korzyść, procentami. Lecz że tego uczynić nie byłbym w stanie bez wyprzedania nabytych wiosek; wolałbym je oddać temu, za czyje pieniądze zostały kupione, warując tylko sobie słuszną za ich ulepszenie bonifikatę.— A na to Dziarczyński. — Ależ te ulepszenia jak..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 2 - strona 32
" i nadto jeszcze 20,000 kapitału ulokować dla mnie 'na Starym Dworze ? Pokrywasz dar ten wspaniały oszacowaniem tej majętności nie pomiernie, ażebyś tym fortelem mógł dosięgnąć swojego celu. Uwielbiam panie! wielkość twej duszy, wdzięczen ci będę do końca życia mego , ale..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 2 - strona 33
" VII. KOMPROMIS I MIŁOŚĆ. W parę dni potem przyjechał do Nowinek na wezwanie swojego kuma, Dybalewicz. Uwiadomiony o całej rzeczy, rzekł śmiejąc się do Miłaszewicza: — Aha ! bracie Rafale, trafiła kosa na kamień. Waszmość, po swojemu zadarłszy nos ze szlachecką..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 2 - strona 34
" niałością. Mam tedy słuszność mówić, że trafiła kosa na kamień, i muszę jak przyjaciel, znowu cię ostrzegać, żebyś się nie zapędzał w wyobrażeniach swoich o szlacheckiej honorowości. — Na to mu p. Rafał żartobliwie: — Nie zły byłby z ciebie , bracie Anżgary,..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 2 - strona 35
" Tym czasem pani Marta nie wiedząc o niczem a przeczuwając coś nie pomyślnego , zaglądała co chwilę do kancellarji pytając męża, co znaczyły długie te konferencje i nieskończone pisaniny; a gdy ten ją zbywał ogólnym wyrazem interesa, nie zaspokojona ciekawość, pobudziła..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 2 - strona 36
" bości żonek, a robimy, co wskazują powinność lub potrzeba.— Jakoż zgadł Dybalewicz: pani Marta przeleżała dobę płacząc i wyrzekając, poczem się uspokoiła i trochę wyperswadowała, a wstawszy z łóżka, przeprosiła kuma, i z większą jeszcze troskliwością zajęła się..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 2 - strona 37
" Decyzję tę obie strony z należną przyjęły submissją, a Miłaszewicz zobowiązał arbitra, aby raczył niezwłocznie w skutek swego wyroku napisać przedażny na Stary Dwór dokument, należący się odeń porucznikowi Dziarczyńskiemu. Pani Marta ochłonęła z trwogi, mając już sobie..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 2 - strona 38
" sprzyjając mu jak siostra, oddałaby może rękę bez wstrętu, bez tej atoli miłości, jaką pała dziewica dla wybranego sobie sercem. Nie był on też, jak zwykle nazywają, pięknym młodzianem: rysy twarzy miał nie regularne, oczy wklęsłe, cerę bladą, wzrost mierny, głowę nosił..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 2 - strona 39
" wali się oczekiwać, aż pomyślna jaka okoliczność położy koniec tej niepewności, i pierwszemu Ludwikowi , jako męzczyznie, wyznać tajone nakaże uczucie. Nie długo czekać na to im przyszło. Daleki Dybalewicza krewny, Szyszkiewicz z Szawelskie go, bywając w Wilnie, czasu ostatniego..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 2 - strona 40
" ską po szkaradnych drogach, zhasał napróżno swe rumaki i dużo z trzosa musztyniow daremnie wysypał. Powiedział tedy sobie: — Zle poszło na Żmudzi, nie idzie jednak za tem , żeby mię takiż los miał koniecznie spotkać i winnych stronach Litwy. Nasze panny nie mają gustu, to już..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 2 - strona 41
" ma sroga, bezlitosna fatalność. Zawsze jakiś szczęśliwy rywal odnosił nad nim zwycięztwo, i z każdym dniem nadzieja bogatego ożenienia stawała się coraz bardziej problematyczną. Zrozpaczony zamyslał już wrócić na Żmudź, i na złość posażnym pannom ożenić się z ubogą ;..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 2 - strona 42
" dla jedynej córki. Tego też to właśnie i potrzeba było Szyszkiewiczowi, łasemu bardzo, jak u nas mówią, na żywiec. Najął zaraz sobie w Trokach przygodne mieszkanie, by korzystając niby z sąsiedztwa , odwiedzać dóm państwa Miłaszewiczów. Po pierwszej etykietalnej wizycie..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 2 - strona 43
" tylko gościnnie, jak i każdego innego, co ich dóm odwiedza. — Mylę się może, co do rodzicow, ale czy się też mylę sądząc, że pani podobasz sobie w towarzystwie tego jegomości?— Wyrzekł to najłagodniej lecz głosem drżącym i z wytężonym na nią wzrokiem. Jadwiga mocno się..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 2 - strona 44
" nagannego, kiedyś z tego zrobił mi zarzut. Zostawuję panu sądzić jak się mu podob3, rozrządzać zaś moim gustem, raz na zawsze zostawiam sobie samej.— Słowa te wyrzekła bez przycisku lecz poważnie. Biedny Ludwik upokorzony, chciał przepraszać , blizki był nawet zgiąć k olano,..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 2 - strona 45
" mować go i nie okazywać mu przyzwoitej uprzejmości. — Co myslisz Rafałeczku o tyra nowym naszym sąsiedzie, — mówiła raz pani Marta do męża.— Czy to on do Jadwisi zaleca się na prawdę? — A Bógże raczy o tem wiedzieć — odrzekł p. Rafał — że się mu ona podoba, to zda..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 2 - strona 46
" uwierzywszy tej bajce , spekuluje na posag Jadwisi. — Tyś-bo zawsze podejrzliwy, moje serce. Tym sposobem nigdy córki naszej nie wydamy za mąż! —Ależ powtarzam Marteczko, od niej to, nie od nas, dostanie kawaler harbuza. — Skądże w tobie ta pewność ? — Oto stąd, że się jej..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 2 - strona 47
" — To się stanie , jak Bóg zechce. Spokojny co do tego jestem i tobie spokojną też bydź radzę. — Lecz próżno było radzić spokojność kobiecie niecierpliwej i trochę pospolitej, jaką była pani Marta. W jej oczach Szyszkiewicz wydawał się przewyborną dla Jadwigi partją...."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 2 - strona 48
" wać ją swemi talentami i mistrzowską zręcznością — Człowiek ten — mówiła matce, gdy jej go ta swatać nie przestawała, — robi z siebie małpę i trefnisia; jakże chcesz matulu, żebym miała dla niego szacunek?— Ale matka gniewała się, zowiąc ją dziwaczką, i wróżyła,..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 2 - strona 49
" sli inoby mu zawalić drogię i nie oddać córki. Mnie samego kiedym z Syberyi psywędrował do Marnowców z listami od mego porucnika, jedno cudowna łaska Boza wyswobodziła z rąk tego okrutnika. No ! ale co pan to nie sługa; na niego więc starostaby się nie porwał, a choćby i miał to..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 2 - strona 50
" — Boże wielki! — jękła Agata załamując ręce — prędzejbym się śmierci spodziewała , niżeli aby takie na oko poczciwe panisko, mógł bydź tak nie poczciwym w duszy. — Nie sądź go tak porywczo i ostro , gdyż to, cośmy się dowiedziały , nie dostatecznem jest do potępiania..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 2 - strona 51
" Pierwszą jej myślą było zapytać go bez ogródek, czy z panną Marnowiecką był zaręczony lub n ie ? lecz odstąpiła tego zamiaru z uwagi, że nie miała prawa badać go w tym punkcie, nie otrzymawszy pierwej wyraźnego odeń oświadczenia. Z drugiej strony szczegółowe opowiadanie..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 2 - strona 52
" samą , szczególnie perspektywą pomyslnej przyszłości , śród wesołych zabaw latem na wsi w domu dostatnim , zimą zaś w mieście obfitującem w nieznane jej modnego świata rozrywki , jakich każde młode , w ustroni wiejskiej wychowane dziewczę zakosztować pragnie. Inaczej..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 2 - strona 53
" pędom żalu i zazdrości. Pan Rafał dziwił się tej zmianie humoru, lecz przypisując ją napadom hipokondrji, obchodził się z nim jak z chorym przyjacielem; nie mógł wszakże nie uczuć się czasami dotkniętym. Co do samej Miłaszewiczowej, ta się gniewała na dobre, i nieraz nawet..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 2 - strona 54
" Wybrał się więc do Nowinek o świcie, a zostawiwszy konia za dworem, przykradł się do tego ogródka, przelazł przez sztakieciki i ukrył się w poblizkiej altanie oczekując w niej przybycia dziewicy. Ranek czerwcowy był prześliczny! Orzeżwiający chłodek panował w powietrzu..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 2 - strona 55
" dek było dość blizkie ziemi, więc długo nie mysląc leciuchno zeskoczyła zeń na miękką murawę, i wnet się ku niej zleciały zawsząd gołębie, oczekujące na zwykłą w (ej godzinie strawę. Ludwik ze swego ukrycia patrzył w zachwyceniu na tę nadobną istotę, nigdy się mu ona tak..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 2 - strona 56
" nie jest właściwe do rozmowy miejsce. Za niedługą chwilę znajdziesz mię w pokoju bawialnym. — Nikogoż tam więcej nie będzie choćby na jednę minutę ? — Na minutę będę sama jedna; ponieważ chodzi jak pan mówisz, o życie, a znam pana, że za nicbyś w świecie nie..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 2 - strona 57
" szy w życiu i ostatni, popełniłem zuchwałość, którą sam potępiam; lecz do której przywiodła mię ostateczna rozpacz! — Jadwidze ledwie nie pękało serce od bolu, zdobyła się jednak na tyle siły, żeby wyrzec bez drżenia w głosie : — Zastanów się pan, czy masz prawo..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 2 - strona 58
" Obrażona temi słowy, szybko Jadwiga oczy łez otarła, i surowym wyrzekła tonem. — Jeżeli mię co powinno oburzać, to ofiara serca pańskiego, które już do innej należy. — Ludwik zdrętwiał, uderzył się w czoło i boleśnie zawołał: — Ha ! więc to jest przyczyną..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 2 - strona 59
" leżące już do innej serce me i rękę, śmiałem ofiarować tobie. Laura Marnowiecka moja krewna , była mi wprawdzie przyrzeczoną. Związek ten ułożyli jej rodzice , ze względu, jak się później okazało, nie na moję osobę, lecz, na mój majątek. Między mną i Laurą nie było..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 2 - strona 60
" — Nie odpisała wcale. — Może więc nie otrzymała jego listu? — To bydź może, chociaż Marnowiecki nie miał potrzeby zataić go przed nią. Lecz choćby wreście list ten ją nie doszedł, nie mniej atoli ten związek został rozerwany, bez mej winy, mam przeto prawo uważać siebie..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 2 - strona 61
" dział! Co znaczy to gwałtowne wzruszenie, malujące się w twarzy twojej ? Co znaczą łzy błyszczące w oczach ? I nie możeszli mi takoż wytłómaczyć, co tak nadzwyczajnie rano sprowadziło p. Dziarczyńskiego do naszego domu, a co większa, sposobem kryjomym , bom go spostrzegł..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 2 - strona 62
" ten, jak się łatwo domyslić, nie miał serca od-mówić ukochanemu dziecku przebaczenia ; poczem oswiadczył, iż chętnie przystanie na jej małżeństwo z Dziarczyńskim, skoro tylko ze strony starościanki Marnowieckiej, żadnej nie będzie przeszkody. "
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 2 - strona 63
" VIII. E X D Y W I Z J A. Zobaczmy teraz, co w tym czasie działo się w Marnowieckich pałacu. Upadek fortuny zbliżał się groźnie , pomimo zabiegów i zręcznych obrotow biegłego w swem rzemiośle i gorliwego plenipotenta, pomimo zaprowadzonego systematu oszczędności w domu...."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 2 - strona 64
" — Coż nam teraz, ha! zostaje? — rzekł do wchodzącego z nowemi pozwami Oczki. — Taksa i exdywizja, jak się zowie, jw, panie. — Exdy wizja! — powtórzył starosta ze wzdrygnieniem—a nie możnaby, ha! odłożyć to jeszcze nadal? — Żadną miarą, jak się zowie: bo czernie się..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 2 - strona 65
" — Albożem i ja tego nieraz waści nie powtarzał mój Oczko?A nie chciałeś wierzyć;bo lubisz kontradykować, aż oto, ha! i twój Cycero jednego ze mną jest zdania. — Bom nie życzył panu takiego probować szczęścia. Dobrze, mówię, jest umieć wybrnąć z toni, lecz daleko lepiej..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 2 - strona 66
" — Kut, kut, —mruknął do siebie Oczko machnąwszy ręką — Zahnali nas u cieśnińki kut*) powiedziałby stary mój białorusin Hryszko. Gadajże z tym warjatem : woli umrzeć z głodu aniżeli chleb pożywać w szlacheckiej chacie.— Wejście starościny przerwało ten monolog..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 2 - strona 67
" nie lecz skromnie i z rachunkiem; a tylem tylko wpływem moim dokazała, że przecie mój mąż zaprowadził w domu pewne reformy. Sama też byłam mu do tego przykładem. Nie prawdaż? —Prawda jw. pani, odprawiłaś jednę ze czterech swych pokojówek i takoż rezydentkęszwajcarkę. Ach!..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 2 - strona 68
" lecz tych massa tak jest wielka, że z trudnością przyjdzie z dóbr państwa, uratować jeden folwark. A pan starosta chce koniecznie zachować dla siebie rezydencję, coby mojem zdaniem zamiast ratunku przyniosło wyraźną zgubę. — A jakże chcesz, żebyśmy, ludziom na pośmiewisko chyba..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 2 - strona 69
" pływają nie z wątroby lecz z serca i to ze zdrowego notandum, jak się zowie, serca. — Nie gniewaj się staruszku, ale po coż ci turbować te Damy i smutne krakać im wróżby?... Comme un oiseau de mauvais augure. — Odpowiadałem na zapytania, a kłamać, dobrze mówię, nie zwykłem...."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 2 - strona 70
" — Znam dobre twoje serce drogi Rajnoldku, ale z ofiary twej korzystać nie chcę , posagu mi nie potrzeba. — Masz ci ją! .,.. aha, rozumiem! Za moim przykładem zdecydowałaś się wziąć szambellana. Ma foi! nie mamy czego teraz sobie wzajem zazdrościć. —Nie łam sobie głowy..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 2 - strona 71
" głaskać ich rozmaicie, by który czasem nam nie skrewił, bo i między wierzycielami są ćwiki, a ci nie zaśpią. Szczęście, że takich nie wielu; można więc będzie z nimi się ułożyć, a reszta gromady, nie świadoma exdywizorskiej taktyki i między sobą nie zgodna, tylko krzyczeć..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 2 - strona 72
" kimś stanęli, on już swój plan doprowadził do skutku ; remissyjny dekret w sądzie głównym gwoli swoim widokom wyjednał, i zbrojny we wszelkie formalności prawne, miał niejaką pewność ocalenia dla swojego pryncypata cząstki fortuny, obkiążonej długami nad miarę. Wieść o..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 2 - strona 73
" charakter obojętny na wszystko prawie , co się nie tyczyło bezpośrednio jej własnej osoby. Wyrok Laury był tu jedynie stanowczy: ona bowiem jedna, z całej rodziny, posiadała prawdziwą moc charakteru, a stąd skoroby nie cofnionem było jej postanowieniem pojąć Ludwika za męża; nie..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 2 - strona 74
" dokumentów, krzywoprzysięztwo , uważano za zbrodnię, ale sofistyczne argumentacje, tłómaczenie i naciąganie wyrazów prawa do potrzeby, nadawanie idealnej wartości dobrom oddanym pod taxę i exdywizję , nazywano rozumnem prowadzeniem sprawy, przynoszącem adwokatowi sławę, jeżeli..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 2 - strona 75
" Jemu się wydaje, że kto mieszka w dużem murowanem domisku, jeździ karetą i ubiera kilku niezgrabnych sługusów w liberję z burtami, już taki niezaprzeczenie bratać się ma prawo z arystokracją rodową. Fichtre! z tego nic nie będzie, a rozbratał się z równymi sobie. Chcąc..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 2 - strona 76
" przymioty okupują pour ainsi dire, owe przywary pochodzące z prostactwa. — Masz słuszność Rajnoldzie , można tym ludziom przebaczyć brak ogłady , skoro tylko są poczciwymi. — Hein! za poczciwość wszystkich, ręczyćbym nie śmiał,— ludzie zawsze ludźmi; trzeba zatem być..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 2 - strona 77
" skawie przyjmuje hołdy adoratora i nie taiła wcale swej radości, gdy przyszło na czas jakiś przenieść się na mieszkanie do stryjecznej ciotki Łowczynej, by tam zapewne , swobodnie myslić o tobie i marzyć o twym powrocie , chociażby z tamtego świata. I niech kto teraz powie, że..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 2 - strona 78
" nym ogródku. Mąż ziemię kopie , żona doi krowę, i mają wszystko, czego im do prawdziwego szczęścia potrzeba! Ce sont des balivernes sielankowe wieki minęły , świat się widać zepsuł, bo dziś, prócz chleba, owoców i miśka, dużo jest innych koniecznych potrzeb, których..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 2 - strona 79
" trochę ją ochłodziły. A sąsiadowalibyśmy z sobą i wiedlibyśmy życie do zazdrości. Dość już próżnych ideałów. Du positif mon cher , du positif! Oto czego nam trzeba. Mówię ci to z przekonania. Coż? —Najczulej ci dziękuję kochany Rajnoldzie— odrzekł Ludwik ściskając mu..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 2 - strona 80
" — Nie mam najmniejszego prawa odezwać się z mem zdaniem , dobrze mówię, w tak delikatnej okoliczności. W. porucznik w rozumie swoim rzecz tę należycie rozważył. — Gdzie tam rozważył — zawołał Rajnold. — I on i ona przewrócone mają głowy. Jeżeli się pobiorą, przygotuj..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 2 - strona 81
" — Francuzczyznę przerabiasz na łacinę, mój Oczko. — A niech djabli, przepraszam, wezmą tę francuzką dystynkcję i denominację. U nas szlachcic na zagrodzie równy wojewodzie. — Masz słuszność i ja tak trzymam. Mój ojciec ma swoje widzimi się i, podług tego, sądzi, że..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 2 - strona 82
" dopatrzyłem przesady a zatem śmieszności, wnet sobiem obrał przeciwną temu drogę. To dało powód do maleńkiej domowej wojny. Rozdzieliliśmy się na dwa obozy : papa, mama i Labe z jednej, ja, Laura i panna Regar z drugiej strony. Nauczyciel mój nie brał w dysputach udziału a..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 2 - strona 83
" IX. MIEJSCE URODZENIA, PLEBAN I WŁOŚCIANIE. Droga do wsi Łowczynej wiodła przez dobra, które Dziarczyński posiadał przed ostatnią wojną. Ze ścisnionem sercem oglądał on miejsce swojego urodzenia , tyle dlań drogich przechowujące pamiątek; a chociaż nie tak blizki..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 2 - strona 84
" ko jako gościa, nie jak przedtem dziedzica miejsca tego i kollatora mojego kościoła ! — Taka była wola Boga, mój ojcze — odpowiedział Ludwik — a dzięki miłosierdziu Jego, że ci przedłużył życie i dozwolił opiekować się dawnymi moimi włościanami. Jakże się im..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 2 - strona 85
" Dziarczyńskich, i szczerze powiadam, iż nie zamieniłbym go chętnie, choćby, iż tak rzekę, na biskupa in parlibus. — Skutek to przywiązania do twych owieczek ojczeńku drogi! — I dodaj przywiązanie do ciebie mi fili, któryś jest ultima stirps tak mi drogiego rodu. I wbrew twojej..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 2 - strona 86
" — O najsłodszy mój Jezu ! — zaszlochała Kolbie-ta siłąc się pochwycić i ucałować ręce Ludwika. — Wszak to pamięta moje imię, nazwisko i tytuł! Oto mi prawdziwe senatorskie dziecię ! Ale mój Zbawicielu, jakże mi wyglądasz! chudy i blady niebożątko ! A byłeś taki pulchny..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 2 - strona 87
" wał: Ciebie Boga chwalimy! a całe zgromadzenie odśpiewało ten hymn przy hucznem towarzyszeniu organów. Nigdy Dziarczyński podobnego nie doznał duszy wzruszenia. Świątynia, w której się modlił, kapłan, który w niej święty sprawował obrzęd, lud, co go otaczał, wszystko to,..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 2 - strona 88
" którego pamięć święcie przechowujemy; a byliśmy już stracili nadzieję ujrzenia go nawet kiedykolwiek! Nie byłoż więc naszą powinnością złożyć Panu Niebios i ziemi, uroczyste dzięki za cud Jego wszechmocny w zachowaniu tego potomka starożytnego domu Dziarczyńskich, tego..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 2 - strona 89
" przez usta proroka: ze sprawiedliwy żyć będzie na wieki, a imię jego od pokolenia do pokolenia przekazywanem będzie. I spełni się na tobie, drogi mój synu, ta przepowiednia. Żyć będziesz na zawsze w sercach obowiązanych tobie , a ludek ten pamiętny twych dobrodziejstw, przekazywać..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 2 - strona 90
" nej uciechy? Kwita więc z dziękowania. Ot! bierzmy się do jedzenia, żeby nie rozgniewać wicerejentowej, gdy się jej potrawki przestoją.— Po skromnym lecz smacznym obiadku, któremu uczęstniczyli X. Komendarz i Ochmistrzyni, po spełnieniu koleją sporych lampek starego wina za zdrowie..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 2 - strona 91
" — Dziękowałeś nam , miłościwy panie, za to, że witaliśmy ciebie z radością, a żegnamy z płaczem. A jakżeby mogło być inaczej ? Byłeś dla nas bardziej ojcem , niż panem , było też nam dobrze pod twojem panowaniem, tożbyśmy byli chyba gorsi od pogan , gdybyśmy cię za takie..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 2 - strona 92
" Wzruszony do łez Ludwik, uściskał starca, i podniosłszy głos, tak do gromady przemówił: — Wierzajcie , kochani moi! że w sercu mem należycie oceniam nowy ten i rzadki zaiste dowód nie tylko miłości ale i prawdziwej szlachetności dusz waszych. Daleki więc od odrzucenia daru,..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 2 - strona 93
" dozorem i opieką świętobliwego waszego pasterza. W szkółce tej dzieci wasze i wnuczęta, pobierać będą bezpłatnie odpowiedne ich stanowi nauki ; słuszna jest bowiem, żeby lud poczciwy był zarazem i oświeconym. Złożona summa wystarczy na zbudowanie domu i zaopatrzenie go w..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 2 - strona 94
" — O, jak mylne — rzekł Ludwik — jest zdanie bardzo wielu, że dobrodziejstwa czynią ludzi nie wdzięcznymi. Przekonaliśmy się dzisiaj jak żywo czują ludzie wdzięczność, jak długo pamiętają o tych, którzy im cokolwiek dobrego uczynili. — Zgadzam się — odpowiedział pleban..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 2 - strona 95
" stwo jest stanem przechodowym. Przyjdzie czas, że i ten zabytek feudalności, ta gruntowa niewola, zniknie u nas, jak zniknęła w tylu krajach, że kmiotek będzie się cieszył osobistą swobodą. Zrobiź go to lepszym, moralniejszym, cnotliwszym, niżeli jest teraz ? Nie, zaprawdę , jeżeli..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 2 - strona 96
" luśmy się dawnych wad naszych, przy łasce Bożej, pozbyli, że pojmujemy roskosz serca wypływającą z każdego dobrego uczynku. Widziałeś tego dowod w radości, z jaką cała gromada ofiarowała tobie swój datek. — Patrzyłem na to z podziwieniem. Nie pojmuję takoż, jak mogli w tak..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 2 - strona 97
" X. NIESPODZIANKA. Starościanka Marnowiecka przechadzała się samotnie po swoim pokoju, ważnemi widać zajęta myślami. Wyraz jej twarzy nie był smutny nie był też i wesoły ; zdawała się oczekiwać czegoś, jakiejś może wiadomości, żywo ją obchodzącej; wszystko w niej..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 2 - strona 98
" czyć w kobietach piękność. Czas w biegu swym wszystko zacierający lub przeistaczający szanował dotąd Laurę, a chociaż zwiał z jej lica ów puszek świeżości barwiący pierwszą młodość, zostawił jej atoli cały pierwotny powab a rysom dodał szlachetności i powagi. To było..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 2 - strona 99
" — Pocztą czy swemi końmi? — zapytała. — Bez dzwonka, więc nie pocztą, — odpowiedziała pokojowa. — Stary czy młody?.. Nie uważałaś ? — Nie stary , ale też i nie młody , trochę chudy, a bardzo blady. Zastałam go w sieni: zdejmującego płaszcz z siebie. Nie w moim guście..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 2 - strona 100
" — Donieś tylko przyjacielu, pannie starościance, że dawny jej znajomy prosi ją o tę łaskę.— Mocniej jeszcze zdumiona, wahała się Laura przez chwilę, nim głosem drżącym od wzruszenia wyrzekła. — Powiedz, że zejdę do salonu. —Mój Boże! — rzekła do siebie kładąc..."