Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 1
Bujnicki Kazimierz
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 1 - strona 1
" B i ó r k o Obrazek Obyczajowy . "
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 1 - strona 2
" Quid agunt homines, votum, timor, ira, voluptas, Gaudia, discursus, nostri est farrago libelli. Juvenalis Co się na tym bożym świecie, Między ludźmi różnie plecie : Publiczne, domowe sprawy,. Praca, kłopoty, zabawy, I boleści..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 1 - strona 3
" BIÓRKO Obrazek Obyczajowy Z lat ostatnich minionego wieku przez Autora Pamiętników Ks. Jordana Część II. WIlno. W drukarni A. Syrkina. 1862. "
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 1 - strona 4
" Pozwolono drukować, z obowiązkiem złożenia w Komitecie Cenzury prawem oznaczonej liczby Exemplarzy. Wilno 30 Sierpnia 1861 roku. Cenzor Paweł Kukolnik. "
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 1 - strona 5
" I. KŁOPOT Z PIENIĘDZMI — Coż teraz zrobię z moim kapitałem?— mówił do siebie p. Rafał, po przeliczeniu znalezionego w biórku złota.— Siedem tysięcy dukatów!.... Taką summą należycie obracać, nie mała sztuka.... Oddać w lokatę, a za procent wziąć jaki..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 1 - strona 6
" swe sprowadzili głowy. Ktoż dawniej w naszej poczciwej Litwie słyszał o exdywizjach ? A dziś, jedno tylko czekaj, aż cię twój debitor magnat zapozwie przed sąd exdywizorski zjazdowy, złożony przezeń gwoli jego widokom, abyś za gotowy twój pieniądz, coś mu w dobrej wierze, jak..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 1 - strona 7
" znowu strach, żeby jakiem słówkiem nie zdradzić tajemnicy biórka... Dybalewicz słowa nie złamie z dobrej woli, ale może bąknąć o tem przez sen, a byle żona jego cos usłyszała, ha ! już wtedy po sekrecie: wnetże baba przerobi sen męża na jawę, i rozbębni o moich skarbach ......"
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 1 - strona 8
" marcowy kawaler, z rumianą twarzą, z zaokrąglonym brzuchem, humoru jowialnego, galant z damami , wreście nie zlej, jak na patrona, reputacji. Temu to jegomości wpadła w oko Jadwiga Miłaszewiczówna. Podtatusiałym adonisom podobają się szczególnie młode , ładne a skromne dziewczęta;..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 1 - strona 9
" tąd żartowałem, złapał mię naresztę w swe sidła. Krótko mówiąc: zakochałem się po same uszy w pannie Miłaszewiczównie. — Chwalę twój gust rejencie— rzekł na to Dybalewicz — śliczne, całą gębą dziewczę. — I rozumne i dobre — kończył Pokusowicz,— ale dodaj:..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 1 - strona 10
" amorek ciska bezustannie; wiesz co mi odpowiedziała?... oto: że lalka którą w jej źrzenicy dostrzegam; jest, jak we zwierciedle , odbiciem własnej mojej twarzy, że tedy mam chyba siebie za amorka i sam do siebie strzelam. Co za dowcip w dziewczynie! — I na tem to fundujesz swoje..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 1 - strona 11
" żeby się czegoś domyślał. Znam Miłaszewicza jak siebie , sekret między nami dwóma tak pewny, jakby leżał o sto sążni pod ziemią. Więc tandem w starym piecu djabeł na dobre podpalił. A panna bodaj sobie z podtatusiałego adonisa dworuje... Zresztą Bógże to wie, sądzi siebie..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 1 - strona 12
" fortunny zarzut, oświadczając, iż deklarację przyjmuje pod jedynym warunkiem, że córka jego niebędzie temu przeciwna. Udobruchany Dybalewicz opowiedział mu rozmowę swoję z Pokusowiczem, konkludając: że lubo kawaler nazbyt może sobie pochlebia, widać przecie, że panna nie jest..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 1 - strona 13
" nie adwokatować nie będzie, mając i własny swój fundusik i po Jadwisi tyle wezmie, że bardzo przystojnie z dochcdów swych siebie i żonę utrzyma. — Taki zięć, — mówił sobie, — nie małą mi będzie podporą, bądź iż przyjdzie kupić, bądź zadzierżawić majętnostkę. A..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 1 - strona 14
" łości własnej, uczęstować go nie zaniedbała. Skończyła nareszcie dyatrybę temi słowy: — A ponieważeś ty, jak zawsze, jesteś flegma -etyczny, ociężały i skrzepły; mnie się więc trzeba zająć tą rzeczą. A wreście córka więcej do matki niż do ojca należy. Partja..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 1 - strona 15
" wytrzeszczyła oczy i pomyślała toż samo , gdy zwłaszcza pani Marta odetchnąwszy głęboko, rzekła: — Dobra, przednia nowina, moja Jadwisiu! Bóg się nad nami zmiłował i zsyła nam szczęście. Jadwiga i Agata zerwały się na nogi i składając ręce jak do modlitwy, czekały w..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 1 - strona 16
" pogardziła widoczną łaską , którą nam Bóg zsyła w osobie bogatego i zacnego człeka, ofiarującego tobie rękę swą i majątek. Nie zostałoby nam wkrótce jedno pójść z torbami. Na tobie więc cała nadzieja. Nie łudź się pozorną twojego ojca spokojnością. On tylko udaje, że..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 1 - strona 17
" więc wyrzekłszy głosem : — Słucham cię matko, uczynię co mi każesz — zsunęła się z jej objęcia i zemdlona padła na ziemię. Agata pobiegła zaczerpnąć wody dla otrzeźwienia biednego dziewczęcia, a pani Marta z razu przelękniona, uspokoiła się wnet potem, ujrzawszy córkę..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 1 - strona 18
" propozycję, i nalegała nań, żeby z zaręczynami nie zwlekał. On wszakże niby przyzwalając na to, dla uniknienia sprzeczki; postanowił sobie zostawić córce jeszcze cokolwiek czasu do namysłu, i w tym sensie dał Pokusowiczowi przez jego swata odpowiedź. W rzeczy też samej Jadwiga po..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 1 - strona 19
" złego na scenie aktora; głos w rozprawianiu krzykliwy,z kobietami zaś śmiesznie gruchający, a chęć podobania się dowodziła w podstarzałym Celadonie wielką dozę próżności. Ubiór pozornie wytworny , ale mu brakło gustu, a co gorsza, niezbędnego ochędostwa. Brzydka ta wada..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 1 - strona 20
" że sercu walki. Powinność walczyła tu ze wstrętem, a gdy wyszła w końcu zwycięzko, o! jakaż ze starcia się tak okrutnego pozostała boleść! Ale coż innego, jeżeli nie wysoki stopień boleści , oznacza wielkość tryumfu cnoty? Utwierdziwszy siebie w tem postanowieniu,..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 1 - strona 21
" ich o tym człowieku nie mogło być całkiem bezstronne; w opinji zaś innych mieszkańców miasta, uchodził on za dobrego prawnika, nie splamionego żadną nieuczciwością, lecz powszechnie zarzucano mu pewną płochość względnie płci pięknej, nie zgodną z powagą jego wieku, a stąd..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 1 - strona 22
" Pani Marcie ani się śniło, że się mąż wybiera do Mińska w celu kupienia majątku, i gdy kura jej powiedział, że bardzoby życzył zabrać go z sobą w tę podróż, wielce się z tego ucieszyła, w nadziei, że może się mu tam znowu nadarzy wygodna u jakiego magnata służba. Wolała..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 1 - strona 23
" II. MIŁASZEWICZ KUPUJE WIEŚ. Podróżni nasi, bez wielkich przygod, lecz strudzeni popsutemi w tej porze, drogami; przybyli do Mińska, gdzie p. Rafał napotkał wielu ze znajomych sobie pomiędzy bracią szlachtą, co się tam z różnych stron Litwy i Białorusi zgromadziła...."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 1 - strona 24
" innej taktyki się uchwycił, bo też nie każdą sztukę posuwać do trzech razy można. Są przecie tacy, co mu i dziś jeszcze wierzą, są znowu inni, pragnący się szczycić przyjaźnią starosty, i dostępują tego szczęścia nie dopominaniem się odeń swoich należności. Sam on też..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 1 - strona 25
" u wyższych zowie się ambicją. Jak prosty szlachcic przez próżność wdziera się do poufalszych stosunków z arystokratami, tak ci znowu przez ambicję usiłują wstęp sobie otworzyć do gabinetu ministrów, i do monarszych pokoi. Żeby zaś tego dopiąć, muszą wystawą i blaskiem..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 1 - strona 26
" — Odebrałeś swoję summę ? — A po licha mi ją odbierać, kiedy mam w perspektywie zadzierżawić u niego część starostwa. — Otrzymał więc prolongatę terminu emfiteu tycznego ? — zapytał jeden z obecnych. — Musiał ją niezawodnie otrzymać, kiedy mi obiecał sześcioletnią..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 1 - strona 27
" — W trockim. Nie domyslasz się? Otoż się dowiedz, że zrządzeniem prawdziwie Bożem, Łowczyc, co cię ograbił, nie żyje. — Umarł! — zawołał Miłaszewicz ze wzruszeniem. — Ruszony paraliżem po przegraniu jakiegoś processu. Majątek spadł na młodego synowca. Ten nie mając..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 1 - strona 28
" lekkie i znikome. Ale wódka wcale przednia, rzec trzeba prawdę. — Miłaszewicz się roześmiał i dla przyjaźni wiernego druha, którego gust do goldwaserki był mu znajomy; wypił sporą lampeczkę tego kordjału, a po skromnej wieczerzy, udał się na spoczynek i pomimo chrapania..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 1 - strona 29
" W ciągu tych kontraktow przybył do Mińska znajomy nam baron Lutyński z zebranemi z intrat pieniędzmi , licząc na panujący jeszcze w kraju niedostatek gotowizny, co mu do korzystnej spekulacji, otwierało pole. Kupiłby był chętnie wieś jaką, z dobrami swemi graniczącą lub blizko..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 1 - strona 30
" cił na oczy nie uczciwe zatrzymanie Miłiszewiczowi części należącej się mu pensji; poczem brat się po staropolsku, stwierdzić prawdę słów swoich wyzwaniem jegomości na rękę, jeśliby się odważył zadawać mu kłamstwo. Na takie dictum acerburn baron struchlał, pobladł, i..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 1 - strona 31
" Gubernator , stary wojskowy, pełen honoru człowiek , z oburzeniem słuchał tej nie honorowej delacji a gdy Lutyński mówić przestał, rzekł doń pogardliwie. — Zaiste pojedynki zakazane są prawem; lecz wyzwanie, które z jakiego bądź powodu zostało bez skutku , nie ciągnie za sobą..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 1 - strona 32
" Najpokorniej przepraszam.....Ale jakażby tego przyczyna? — A po cożbym miał tu dłużej bawić mój rejencie — odpowiedział baron krzywiąc usta. — Tak głupich kontraktow w życiu mojem jeszcze nic widziałem. Kiermaszemby raczej nazwać należało ten stek hołoty i brewerji...."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 1 - strona 33
" — A to się trzeba bliżej z nim zapoznać. To pan z imienia i rzemienia, jak mówi przysłowie. U niego znajdziesz pan baron przyjęcie z należytą dystynkcją. Będziesz nawet pożądanym gościem; bo, inter nos loquendo, starosta acz nie unika popularności obyczajem swych przodków, woli..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 1 - strona 34
" — Ludzie — mówił do siebie — mają cię za gałgana, ale my cię nadto jeszcze, wystrychniemy na dudka. — Po odejściu gościa p. Lutyński, jakby nie ten, co był przed chwilą, stąpał już poważnie, zacierał ręce z zadowoleniem, odwołał rozkaz pakowania rzeczy, ubrał się..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 1 - strona 35
" Stanisław, młodych towarzyszów synowca swego, księcia Józefa. Kilku z tej świetnej młodzieży bywało u nas , a mój syn acz był jeszcze naówczas chłopięciem, pochwycił od nich tę dezynwolturę, i dotychczas pozbyć się jej nie może. Przejdzie to jednak, ha! z latami, bo serce ma..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 1 - strona 36
" człeka do zapoznania się z naszym pryncypałem, który trafnem połechtaniem próżności nowo upieczonego barona, wnet go dla siebie zniewolił i mocno ujął. Na ten raz starosta okazał się nie złym wcale dyplomatą. A tak widzisz , jak mały mój był w tej rzeczy udział. — Ba! i..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 1 - strona 37
" działa w przeciwnym kierunku na umysł młodzieńczy. Rajnold nie utrzyma świetności naszego rodu, zmięsza się z prostą szlachtą, ożeni się z jaką nie posażną ciwunówną i da początek gałęzi szaraczkowej u wspaniałego pnia rodu Marnowieckich. A mógłby ze swem imieniem i urodą..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 1 - strona 38
" oba do arystokracji, Comte Rim, i Marquis Janowicz. — Co ty mi pleciesz? 0 takich grafach i margrabiach nigdy ANIA słyszałam, ha ! — Po polsku zowią się oni: Kontrym i Markijanowicz. — Tegom się spodziewał. Śliczna ha! arystokracja ! Vous vous encanaillez un peu mon fils. — Da..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 1 - strona 39
" — Ożenić się, ha! bogato, spłacić długi i ocalić dobra. — A czemużby nie , mon cher pere, ale gdzież ta bogata, coby mię wziąć chciała, albo też którąbym ja wziąć zechciał? — Dość będzie, zda mi się, znaleźć pierwszą. Twój gust, to rzecz podrzędna; chybabyś nie..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 1 - strona 40
" oswojenia się z widokiem tej panny, skądinąd pełnej dobrych przymiotów. — Jestże bo nad czem pomyslić ! Ospowata i garbata ! Je n'ose, ma foi, rien vous promettre. — Eh bien, zostawmy to jeszcze czasowi, a teraz muszę cię prosić, żebyś dla barona Lutyńskiego chciał być trochę..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 1 - strona 41
" ta, to inny rodzaj nieszczęścia.. Mam ... więc do wybrania z dwojga złego mniejsze... To wymaga rozmyslenia w samotności, a dziś usposobiony jestem tylko do wesołej zabawy. Repetycja ulubionej opery musiała się już zacząć, ruszam więc do teatru poumizgać się za kulisami do..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 1 - strona 42
" z Górale. Sala była pełniutka. Starosta Marnowiecki rozpierał się w jednej z loż, obok zaś niego siedział także jakiś j. w. dygnitarz. Aplaudowano często i z całego serca. Ale najgrzmotliwsze oklaski wywołała kawatina Studenta: Swiat srogi świat przewrotny, Wszystko na opak..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 1 - strona 43
" szę zaraz pójść do niej. Wybaczcie proszę, wnet powrócę. — I ruszył szybko, a mijając Lutyńskiego szepnął mu nieznacznie: — Nie żenuj się baronie, usiądź. — Zostali tedy w loży starościńskiej, dygnitarz złorzeczący w duchu staroście za zostawienie go z jakimś..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 1 - strona 44
" księżnej, wrócił do swojej, skoro spostrzegł, że już w niej nie było nie fortunnego barona- Znalazł przyjaciela swego, dygnitarza,w złym bardzo humorze , a lubo wiedział dobrze o przyczynie , udał niewiadomosć i jakby nie był widział scen tych parterowych, rozmawiał swobodnie z..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 1 - strona 45
" wu kłaniać się będą magnatom. Przekonasz się o tem jw. pan osobiście. Myslę nawet, że dzisiejszej wrzawy główną przyczyną było ukazanie się pana Lutyńskiego w loży pańskiej. — I mnie się, ha ! tak zdaje. Djabli mu nadali wleźć nie proszonemu do mej loży. Uważałeś,..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 1 - strona 46
" żać żadną przeciwnością i walczą tera uporczywiej, im cięższe na ich głowy spadają ciosy. Żal prawdziwie, że człek ten do rozwijania moralnych swych zasobów chlubniejszego nie obrał zawodu. Zamiast coby mógł zostać pożytecznym krajowi, poświęcił zdolności i los swój..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 1 - strona 47
" III. MARCOWY KAWALER WPADA W ŁAPKĘ. Zobaczmy teraz, co się działo w Wilnie pod nieobecność tam paca Rafała, w czasie mińskich kontraktow. Biedna Jadwiga, nie mogąc zwyciężyć w sobie wstrętu od człowieka, któremu oddać miała rękę, oczekiwała z nie wypowiedzianą..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 1 - strona 48
" się niemi zalewa, o! to głębokie po sobie zastawiają ślady. Popłaczże ty sobie teraz gałąbko, byleś mi się potem stale weseliła. A jakżeby nie miała żyć wesoło z tak bogatym i krotofilnym mężem! — Podobnych uwag udzielała niekiedy, niby duchownego obroku strapionej..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 1 - strona 49
" bliziutko niej była istota, z nizkiego wprawdzie rzę du społeczeństwa, nie ukształcona, pospolita na pozor, lecz szlachetna duszą a rozumna sercem. Ta, acz od rana do nocy zatrudniona najgrubszymi posługami domu i chwilowie tylko jakby przelotem widując Jadwigę , domysliła się stanu..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 1 - strona 50
" raźnie, nie jąkając się, ani szepluniąc. Jadwiga poruszona do głębi duszy tym wylewem szczerego przywiązania i dobroci serca, rzekła sobie w myśli: — Brakowało mi przyjaciółki, otoż mam ją w tej prostej ale zacnej istocie. Żywe jej spółczucie płynie z czystego źródła..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 1 - strona 51
" jej mężem. Modliła się z wiarą, z miłością, lecz bez wzbudzania w sobie nadziei, a trzy te niebieskie siostry tworzą między sobą jedność nierozerwaną tak; iż skoro o jednej z nich dusza wątpić zaczyna, próżno jużby wtedy usiłowała zatrzymać dwie drugie. Nabożeństwo..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 1 - strona 52
" co mam pannie powiedzieć , obchodzi nas obie zarówno. Bądźże tak łaskawa , chciej wstąpić do mnie na minutę. Mieszkam ztąd o kilkadziesiąt kroków.— Jadwiga spojrzała uważnie w twarz nieznajomej , lecz nie mogła sobie przypomnieć, żeby ją była kiedy widziała. Ujętą atoli..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 1 - strona 53
" szło — odparła Jadwiga domyslając się już cokolwiek tajemnicy — mogę upewnić, żem -nie zaręczona. — Ale to nastąpi — wpadła Teresa z źywością,— nastąpi niezawodnie, bo rodzice twoi pragną tego najmocniej i patrafią cię skłonić, choćbyś nie chciała. Jesteście..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 1 - strona 54
" własny ma swój dworek. Od tej chwili niedola moja powiększała się z dniem każdym. Pieszczona od rodzicow, nie nawykła do pracy, ujrzałam się nagle niewolnicą skąpej i złośliwej kobiety; skazaną na oddawanie jej najlichszych posług, za które płaciła mi wyrodna ta krewna, nie..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 1 - strona 55
" datku na płatną sługę. Poniżający ten obowiązek wystawiał mię na wielorakie ze strony tych ichmościów przykrości. Od starych, często znosić trzeba było gderania i dogadzać ich kaprysom; z młodymi gorzej jeszcze, gdy się któremu podobało rozpoczynać niecne zalecanki. Pomna..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 1 - strona 56
" telem zdołał bezbożnik usidlić i podbić sobie proste i tkliwe me serce. A kiedy ujrzał, że się; do niego przywiązałam, stawał się coraz czulszym, aż w końcu z poważnego przyjaciela zamienił się w namiętnego kochanka. Przelękniona z razu, błagałam go, żeby szanował we mnie..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 1 - strona 57
" — Ach! zaiste zasługuję na cokolwiek litości, bo nic innego jak młodość, niedoświadczenie i sroga niedola, sprowadziły mię z drogi cnoty; lecz takie tylko serca jak twoje, otwierając się miłosierdziu, nie potępiają bezwzględnie podobnego błędu. — Mowa twoja panno Tereso..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 1 - strona 58
" opuścić jej dóm. Miała jednak tyle sumienności, że mi oddała tysiąc złotych, które matka moja umierając złożyła była dla mnie w jej rękach. Tak więc wytrącona i zhańbiona, udałam się tu, w nadziei, że położenie moje ze wszech miar najopłakańsze, wzbudzi Pokusowicza do..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 1 - strona 59
" twoich do ręki Pokusowicza nie zaprzeczam, lecz się czuję obowiązaną za tak ważną dla mnie konfidencję. Człek ten nie był mi dotąd miły; odtąd zaś brzydzę się nim najmocniej. Posłuszna woli moich rodziców, byłabym za niego poszła acz ze wstrętem, bom go sądziła poczciwym;..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 1 - strona 60
" Słowa te wyrzeczone konwulsyjnie, przeraziły Jadwigę , odkrywając jej sromotne tajenmice i nieszczęśliwe następstwa zepsucia. Odwróciła się ze wstrętem od tej kobiety, nie widząc podług swych pojęć niczego, coby w niej usprawiedliwiało przywiązanie do sprawcy jej występku i..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 1 - strona 61
" w domu, a jeźli Bóg dozwoli znaleźć jaki środek, pośpieszę cię uwiadomić. Do powrotu Pokusowicza ze Żmudzi, mamy cokolwiek czasu; nie rozpaczaj więc, bo rozpacz obraża Boga; a módl się raczej, żeby, jeżeli taka Jego wola, zesłał ci przezemnie ratunek. — Z temi słowy..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 1 - strona 62
" takoż nie mogę , że czyste uszy mojej anielskiej panienki, obraziła opowiadaniem takich brzydot! No, ale ponieważ z łaski jej głupstwa, pozbyłyśmy się plugawego Pokusowicza , Bógże z nią;, chciałabym żeby nie przepadła z duszą i z ciałem. Ale cudu prawdziwie trzeba, żeby ją..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 1 - strona 63
" mnienia odwróciły ode mnie występną rozpacz i zamieniły ją w skruchę i żal za moje przewinienia. Nie złorzeczę już mej niedoli, uznając w niej zasłużoną karę sprawiedliwego Boga, i poddałam się świętym Jego wyrokom bez szemrania. Od chwili zbliżenia się ku tej anielskiej..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 1 - strona 64
" rejent Pokusowicz i z niecierpliwością zakochanego , pospieszył do mieszkania Miłaszewiczów. Pani Marta przyjęła go jak zwykle najuprzejmiej, Jadwiga wzdrygnęła się na widok bezecnego tego człowieka, lecz tłumiąc w sobie oburzenie, odpowiedziała na powitalny jego komplement..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 1 - strona 65
" mówił tego płynnie , co się z serca pełnego najczulszych affektów niecierpliwie wydziera. — Jestem więc pierwszą, której waszmość z temi się affektami oświadczasz ? — Zmieszał się trochę kawaler, i odchrząknąszy zapytał. — Czyż pani o tem wątpi ? —Godzi mi się,..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 1 - strona 66
" bezecnik niegodnie ją porzucił, wystawił na hańbę, zgryzoty i nędzę, dla tego;iż się rozmiłował w innej! Coż pan powiesz na to?— Gdy to Jadwiga mówiła, oczy jej pałające szlachetnym gniewem, takiej każdemu wyrazowi dodawały mocy, że struchlały Pokusowicz bladł i..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 1 - strona 67
" jego postępku stanęła mu przed oczy żywiej, niż kiedykolwiek; lecz to uczucie ustąpiło wnet samolubstwu; a potrzeba uchodzenia za uczciwego człeka w oczach tej, o którą się starał; uzbroiła go bezczelnością. Z udanym przeto spokojem umysłu, rzekł pochylając głowę: — Cześć..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 1 - strona 68
" ludzkich ! — zawołała z zapałem. — Wierzaj panie rejencie, bez tych najsilniejszych pobudek, wstydziłabym się mówić o hańbie spadłej na moję znajomą; nie zajmowałabym pana rozmową takowego rodzaju. — Pokusowicz gubił się w domysłach, nie pojmował, jakimby ona sposobem nie..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 1 - strona 69
" kroku dalej postąpić nie mogła, ręce tylko wznosząc ku niobu. Jadwiga pospieszyła do niej, i dla dodania jej serca, ściskając ją szepnęła. — Miej nadzieję w Bogu, i nie trać odwagi. — Zwracając się potem ku Pokusowiczowi; rzekła ze słodyczą: — Panie rejencie, spojrz..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 1 - strona 70
" — O ! wielka między nią a panią zachodzi próżnica ! — wrzucił Pokusowicz. — I jakażby to proszę, różnica ? Chyba ta jedynie , żem nie jest jak ona , nieszczęśliwą i żem waszmości nie pokochała. Z innych względów najmniejszej między nami nie widzę różnicy. — Jest..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 1 - strona 71
" zemsta pobudziła go do spotwarzenia mię, a może i obawa, żeby go nie chybiła spekulacja na sukcessję , skorobyś został moim mężem. — Obawy tej Bzura mieć nie mógł, wierząc z pewnością, że staruszka ciebie nie cierpiąc, jego zrobiła swym spadkobiercą. Wierutne kłamstwo!..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 1 - strona 72
" — Powiedzianoby zgodnie z prawdą, że aczkolwiek rodzice moi oświadczenie waszmości przyjęli, jam się atoli nie zgodziła oddać mu rękę a musu czynić mi nie chciano. Jakaż stąd proszę, wynika dla waszmości krzywda ? — To mię zaiste nie krzywdzi; ale gdyby rzecz wyszła na jaw,..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 1 - strona 73
" a w części uraza, że go ona przed Jadwigą wydała, opierały się głosowi sumienia i rozsądku, trzymając go w zawieszeniu. Jadwiga bystrym wzrokiem śledziła na twarzy jego, rozliczne te duszy poruszenia, odgadując instynktowie wahania się przyczynę. Rzekła więc : — Co przeszło,..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 1 - strona 74
" najmilsza moja! prowadźże mię do siebie ! Twój jestem odtąd już na zawsze ! ... Tobie zaś nie oszacowana Jadwigo, ślubuję cześć i dozgonną mą wdzięczność.— Więcej wyrzec nie zdołał, Jadwiga też głęboko wzruszona, odpowiedziała mu tylko przyjaznern podaniem ręki, Teresę..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 1 - strona 75
" IV. PRZENOSINY. W parę dni po tym wypadku, kontraktowi cze nasi wrócili z Mińska. Pani Marta aczkolwiek uradowana z przybycia męża, nie mogła atoli nie zrobić mu wymówki za wystawienie jej na długie i tęskne powrotu jego oczekiwanie; poczem pytała niecierpliwie: czy nie..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 1 - strona 76
" koż nowiny. Rejent nasz wrócił ze Żmudzi, bardziej niż kiedy w Jadwisi rozkochany. Bywa u nas codzień prawie i z wielką niecierpliwością oczekuje twego przybycia, żeby już formalnie ją sobie zaręczyć. — Dobrze to moje serce, ale jakiemże Jadwiga sercem przyjmuje oświadczenia..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 1 - strona 77
" I odeszła mrucząc. Wnet potem wróciła Jadwiga i czułemi pieszczoty witała kochanego ojca. Po tej radosnej dla obojga chwili, Miłaszewicz rzekł do córki z uśmiechem : — Z tego, co mi powiedziała matka, widzę, że w twojem sercu koteczko ! zaszła pomyślna dla Pokusowicza zmiana...."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 1 - strona 78
" nie , a oto list, który odjeżdżając zostawił do ciebie. — Nie wychodząc ze zdumienia, przeczytał Miłaszewicz to pisanie, którem Pokusowicz, w wyrazach pełnych uszanowania, dziękował rodzicom panny, za łaskawe ich ku niemu chęci; że atoli w jej sercu wzajemności dla siebie..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 1 - strona 79
" sobie potem wyperswadować, że inaczej stać się nie mogło , gdy w sercu panny nie przełamana zachodziła przeszkoda; postanowiono zatem puścić całą tę rzecz w niepamięć. Pani Marta nie pojmowała oddalenia się Pokusowicza, frasowała się i gniewała srodze, ale zajęta..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 1 - strona 80
" lam ci wymówkami! Wyłajźe mię teraz a choćbyś i wybił, powiem, że słusznie, bo zasłużyłam na to. — Ależ bo i ja ciebie troszeczkę nadręczyłem, lecz umyślnie dla tego , żeby ci potem sprawić niespodziewaną radość. Dowiesz się poźniej, jakim cudem Opatrzności dostała..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 1 - strona 81
" znowu i na długie lata, tego folwareczku dzierżawą ? Taki na pozor flegmatyk, nie przebiegły, a pokazuje się, że skoro zechce , dokaże najtrudniejszych rzeczy. Przeszło dwadzieścia lat z nim przeżyłam, a pokazuje się żem go jeszcze do gruntu nie poznała. Od dzisiaj już wara!.. nie..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 1 - strona 82
" w Nowinkach, (tak się zwał ten folwarczek) i nacieszyła się do syta przeglądem wszystkich cząstek swojego gospodarstwa, p. Rafał; który tymczasem kupił parę dziarskich konikow i skromny ale wygodny powozik, kazał zaprządz i zaproponował żonie małą przejazdkę. Przyjęła to..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 1 - strona 83
" Rafał zsiadł już był z konia i grzecznie podał swej połowicy rękę, prosząc, by koniecznie wstąpiła na chwilę w te progi , które upewniał, że przyjmą ją gościnnie. Rozgniewana, a bardziej zdumiona tą fantazją mężowską, dała się atoli prowadzić do nieznajomego sobie domu..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 1 - strona 84
" mu tym mieszkaj był człek nie żonaty, abnegat, i nie gościnny,dbającyli tylko o swą własną wygodę. Dóm był obszerny, lecz niektóre izby stały pustkami. Pan Rafał pilnie się wszystkiemu przyglądał, i o wszystkie szczegóły Ochmistrzynię rozpytywał, co nie pomału dziwiło p...."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 1 - strona 85
" — Jest coś w tem, czego nie rozumiem, — rzekła p. Marta ruszając ramionami. — Bądź trochę jeszcze cierpliwa, zrozumiesz wszystko, i w końcu pochwalisz. — Ale Jadwiga bystrzejsza od swej matki, nie potrzebowała tyle sobie łamać głowy, i wnet już była odgadła, że nie kto..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 1 - strona 86
" gu i używaj darów Jego w pokorze, radości i pokoju.— Rozpłakała się kobieta jak dziecko, rzuciła się mężowi na szyję , całowała potem córkę , uściskała nawet ochmistrzynię i choć zasiadła u stołu , długo atoli z wielkiego wzruszenia nie była wstanie nic do ust włożyć...."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 1 - strona 87
" Rafał nie zwlekał już dłużej wytłómaczyć żonie i córce, jakim sposobem z ubogiego stał się majętnym. Obie były wzruszone do głębi duszy, lecz we wrażeniach, jakich doznawały; zachodziła różnica wypływająca ze szczególnego każdej z nich charakteru. Jadwigi czucia i myśli..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 1 - strona 88
" pomocy potrzebującym. Nie na inny bowiem koniec dal nam Bóg cudovvnie tyle dobra, jak na to, iżby nas uczynić szafarzami Swych darów na pożytek ubogich , których kroki skieruje do naszego progu.— Nic przeciw temu otwarcie rzec pani Marta nie śmiała , lecz w duchu postanowiła iść..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 1 - strona 89
" ciech z trzód i drobiu , że mając się czem przed sąsiadkami pochlubić, mniej się już frasowała brakiem niektórych porządków w domu. Ciągle przeto zaprzątniona gospodarstwem, zapomniała już była o Pokusowiczu, i we dwa coś dopiero tygodnie przyszło jej wreszcie na myśl,..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 1 - strona 90
" myśli, że bylibyśmy go chętnie przyjęli , gdyby nie ta szczęśliwa zmiana w naszym losie. — Fraszka, kochaneczko , co tam kto pomyśli lub powie; my zaś bierzmy stąd naukę, że w wyborze męża dla córki, rodzice nie powinni się rządzić interesem, i że mieć należy w widoku..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 1 - strona 91
" ma przed sobą wstydzić nie będę już miała przyczyny. Nie jestże to szczęściem?.... a komuż je zawdzięczam, jeżeli nie tobie zesłany mi od Boga aniele? Bierz z tego miarę o mej, żadnem słowem wyrazić się nie mogącej dla ciebie wdzięczności. Slub nasz odbył się cichutko w..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 1 - strona 92
" rzadko się zdarza. Ni4 potrzebnie tylko mojem głupiem zdaniem, tak się szeroko i wyszukanemi słowami o swej wdzięczności rozpisała. Ja przynajmniej, kiedy mam serce, jak to mówią, pełne, to mi naonczas w głowie puściutko: a biedny mój język, rzecby można, kołem staje, i jedne..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 1 - strona 93
" O tem, nie wychwalaj mojej dobroci. Będziemy odtąd strzegły się tego nawzajem. — No ! ależ mi wolno przecie mówić, że panienkę tak kocham, jak nikogo na całym swiecie? — Tego, moja kochana nie bronię; toż i ojciec Pafnucy przepuści, sądzę, tę słabość — Agata ciężko..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 1 - strona 94
" — A ja, mateczko moja, najmocniej się cieszę, że on to zrobił, i życzę mu szczęcia — przymówiła Jadwiga. — Cieszcie się więc i chwalcie starego trzpiota, jeśli się tak wara podoba. Ja przy swojem stoję, że rozumniejby zrobił, już nie probować dalej szczęścia i..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 1 - strona 95
" V. POWRÓT WYGNAŃCA. Rok już upływał od przenosin rodziny Miłaszewiczów z Wilna do Nowinek, a pan Rafał pomimo nalegań swej żony, nie zamienił mieszkania w skromnem tem ustroniu na obszerniejsze i okazalsze w Starym Dworze, wierny był albowiem postanowieniu żyć na..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 1 - strona 96
" jącego na to, co powiedzą ludzie, skoro go własne upewniało sumienie , że sprawy jego z dobrych wynikały pobudek. Jadwiga tak w tem, jako i we wszystkiem, co czynił jej ojciec, uznawała cel poczciwie i rozumnie obmyślany; usiłowała go zatem naśladować, i na ten koniec malutki swój..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 1 - strona 97
" mi się, przedsięwzięła zaprowadzić przynajmniej, rozmaite udoskonalenia w kobiecem gospodarstwie, w czem już p. Rafał wcale jej nie przeszkadzał. Wkrótce też bydełko, nie rogacizna i ptastwo; odznaczały się tuszą i pięknością, a warzywne ogrody mogły były posłużyć za wzór..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 1 - strona 98
" Oto jaki przedstawiały widok warzywne p. Miłaszewiczowej ogrody; rzekłbyś, iż Mickiewicz je widział i we czterdzieści lat później w nieśmiertelnym swym poemacie opisał. Nie pomału się też pyszniła kobieta z tak pięknych płodów swojego przemysłu, smaku i pracy. Każdego i..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 1 - strona 99
" wiek na gospodarstwie kiedy się urodziła i hodowała w mieście przy ojcu, który był kupcem; wyszła potem za mąż za possesjonata trawiącego życie na powiatowych urzędach, i czasami tylko ex-tra kadencji przesiadującego w swojej wsi dziedzicznej. Oboje więc nie mają wyobrażenia o..."
Biórko. Cz. 2 : obrazek obyczajowy z lat ostatnich minionego wieku cz. 1 - strona 100
" dzi wielkiego świata, czyni ich śmiesznymi. Małpując wystawność arystokratycznych rodzin, nie umieją naśladować ich grzecznej manjery zowiącej się dobrym tonem; przydają więc niedelikatność, a nawet niegrzeczność do pretensji, i śmiesząc jednych, oburzają drugich, nie..."