Drukarki fiskalne

pańskiej. Nieraz rozmawialiśmy o tym i miałem sposobność przekonać się, że wasz syn, mój Jakubie, ma istotne powołanie do stanu kapłańskiego. To wasze szczęście.
— Jak to? — spytał Jakub, nie mogąc zrozumieć, do czego ksiądz zmierza.
— A tak, bo podobno nie on sam obrał sobie ten stan, tylko wyście go skłonili do tego.
— Tak dziedzic poradził.
— Czy wy, czy dziedzic, wszystko jedno, zawsze był to przymus. Gdyby więc to powołanie nie było odpowiadało jego usposobieniu, mielibyście sobie wiele do wyrzucenia.
— I cóż w tym złego, że syn jest posłuszny ojcu?
— W każdym innym razie jest to dobre, tylko nie tam, gdzie o całe życie idzie. Tu już człowiek sam obierać powinien,
zwłaszcza, jeżeli jest już w tych latach, w jakich jest wasz syn. Rozumna wolność to największy skarb człowieka; kto tego pozbawia, popełnia zbrodnię.
— Dawniej przecież tak było — bronił się stary.
— Dawniej była także niewola, poddaństwo, a dziś dzięki Bogu nie ma już tego. Prawodawcy usamowolnili ludzkość — czyż
więc godzi się, aby tyrania przechowywała się w stosunkach rodzinnych jeszcze?
— To co innego, a to co innego.
— Nie, mój Jakubie, to wszystko jedno. Ojciec, który syna pozbawia wolności obrania sobie stanu, robi go na całe życie niewolnikiem. Jest to tak samo, jakby go sprzedał.
Jakub spojrzał tak przerażająco i trwożliwie na księdza, że ten uważał za stosowne złagodzić swój sąd i, chcąc go uspokoić,
mówił dalej: